الکترود جوشکاری یکی از اصلیترین و پرمصرفترین مواد مصرفی در فرآیند جوشکاری است که کیفیت و استحکام نهایی جوش بهطور مستقیم به نوع، سایز و انتخاب صحیح آن بستگی دارد.
الکترودها در ظاهر یک میله فلزی ساده بهنظر میرسند، اما هر کدام ساختار، پوشش و ویژگیهای فنی متفاوتی دارند که برای کاربردهای مشخص طراحی شدهاند.
در این مقاله انواع الکترود، سایزها، کاربردها و دستگاه جوش مناسب هر کدام را معرفی میکنیم.
۱. الکترود جوشکاری چیست؟
الکترود یا “میله جوش” یک فلز رسانا است که روی آن یک پوشش فلاکس قرار میگیرد. هنگام ایجاد قوس الکتریکی، مغزی فلزی ذوب و درز اتصال را پر میکند و پوشش فلاکس موجب پایداری قوس، جلوگیری از اکسید شدن و شکلگیری جوش تمیز و باکیفیت میشود.
ساختار الکترود شامل:
- مغزی فلزی (Wire Rod) → فلز اصلی جوش
- پوشش فلاکس (Coating) → مواد معدنی و شیمیایی برای تثبیت قوس و جلوگیری از نفوذ هوا
- کد یا استاندارد AWS مانند E6010 ،E6013 ،E7018 و…
۲. سایزهای الکترود جوشکاری
الکترودها معمولاً بر اساس قطر و طول دستهبندی میشوند. رایجترین قطرهای موجود در بازار:
قطرهای استاندارد الکترود
| قطر (میلیمتر) | کاربرد |
|---|---|
| 2.0 mm | ورقهای نازک، تعمیرات ظریف |
| 2.5 mm | ساختوساز سبک، آهنگری |
| 3.2 mm | پرمصرفترین سایز برای جوشکاری عمومی |
| 4.0 mm | سازههای سنگین و صنعتی |
| 5.0 mm | سازههای بزرگ، فشارقوی، نیروگاهی |
طولهای رایج
- 250 میلیمتر
- 300 میلیمتر
- 350 میلیمتر
هرچه قطر الکترود بیشتر باشد، آمپر مورد نیاز دستگاه نیز افزایش مییابد.
۳. انواع الکترود جوشکاری و ویژگیهای آنها
۱. الکترود 6013 – پرمصرف و مناسب برای کارهای عمومی
- شروع قوس آسان
- جوش تمیز و بدون پاشش
- مناسب ورق و سازههای سبک
کاربرد: درب و پنجرهسازی، کارگاهها، مصارف عمومی
۲. الکترود 7018 – جوش بسیار قوی و مقاوم
- مقاومت کششی بالا
- چسبندگی زیاد
- مناسب سازههای سنگین و صنعتی
کاربرد: اسکلت فلزی، سوله، ساختمان، مخازن
۳. الکترود 6010 و 6011 – نفوذ بالا
- برای اتصالات ریشهای
- مناسب لولهکشی و خطوط انتقال
- عملکرد خوب روی سطوح زنگزده یا مرطوب
۴. آمپر و دستگاه جوش مناسب برای هر سایز الکترود
محدوده آمپر توصیهشده:
| قطر الکترود | آمپر مناسب | نوع دستگاه |
|---|---|---|
| 2.0 mm | 40–60 A | ترانس – اینورتر |
| 2.5 mm | 60–90 A | اینورتر خانگی/کارگاهی |
| 3.2 mm | 90–130 A | اینورتر 200 آمپر |
| 4.0 mm | 130–170 A | اینورتر قوی، ترانس صنعتی |
| 5.0 mm | 170–220 A | دستگاه صنعتی سنگین |
نکته مهم:
اگر از اینورتر استفاده میکنید، انتخاب دستگاه با توان واقعی اهمیت زیادی دارد. برخی اینورترهای ضعیف نمیتوانند الکترود 4 یا 5 را روشن کنند.
۵. کاربرد الکترودها در صنایع مختلف
- ساختمانسازی: الکترودهای 7018 و 6013
- لولهکشی و نفت و گاز: 6010 و 6011
- کارهای سبک و شهری: 6013
- سازههای صنعتی سنگین: 7018
- جوشکاری استیل یا چدن: الکترود استیل و چدن مخصوص
۶. نکات مهم در انتخاب الکترود
- نوع کار و مقاومت مورد نیاز
- ضخامت ورق
- توان دستگاه جوش
- محل جوش (داخل محیط، فضای باز، کار در باد)
- اولویت زیبایی یا استحکام جوش
جمعبندی
الکترود جوشکاری یکی از مهمترین بخشهای فرآیند جوش است و انتخاب درست آن میتواند کیفیت، استحکام و سرعت کار شما را چند برابر کند.
اگر کارهای سبک و عمومی انجام میدهید، 6013 بهترین گزینه است.
برای سازههای سنگین یا حساستر، 7018 انتخاب ایدهآل است.
برای ریشه لوله یا نفوذ بالا، 6010/6011 توصیه میشود.