پشم سنگ چیست؟ معرفی، کاربردها و انواع آن

پشم سنگ یکی از پرکاربردترین عایق‌های حرارتی و صوتی در ساختمان و صنایع مختلف است که از سنگ‌های طبیعی ذوب‌شده و الیاف معدنی تشکیل شده است.
این ماده با ترکیبی از مقاومت حرارتی بالا، عایق صوتی قوی و دوام طولانی، در ساختمان‌سازی، صنایع نفت و گاز، نیروگاه‌ها و سیستم‌های تهویه کاربرد دارد.

در این مقاله ابتدا با پشم سنگ آشنا می‌شویم، سپس انواع آن را معرفی کرده و کاربردها و مزایای هر نوع را بررسی می‌کنیم.

۱. معرفی پشم سنگ

پشم سنگ از ذوب سنگ‌های آذرین یا بازالت در دمای بالا تولید می‌شود و سپس به الیاف ریز تبدیل می‌شود. این الیاف در قالب‌های مختلف به صورت تخته‌ای، لحافی یا لوله‌ای در می‌آیند.

ویژگی‌های عمومی پشم سنگ

  • مقاومت حرارتی بسیار بالا (تا حدود 700 درجه سانتی‌گراد)
  • عایق صوتی قوی
  • مقاوم در برابر رطوبت و کپک
  • ضد حریق و غیرقابل اشتعال
  • طول عمر بالا و پایدار در طول زمان

۲. انواع پشم سنگ و تفاوت‌ها

۱. پشم سنگ تخته‌ای (Rigid Board / Slab)

  • به شکل صفحات سخت و مقاوم تولید می‌شود
  • مناسب مکان‌هایی که مقاومت مکانیکی لازم است
  • ضخامت متنوع از 2 تا 10 سانتی‌متر

کاربردها:

  • دیوار و سقف‌های ساختمان
  • سوله‌ها و تأسیسات صنعتی
  • کف‌سازی صنعتی

۲. پشم سنگ لحافی (Blanket / Roll)

  • به صورت رول‌های منعطف و نرم تولید می‌شود
  • نصب آسان و پوشش‌دهی سریع
  • انعطاف‌پذیر و قابل برش

کاربردها:

  • عایق سقف و دیوار
  • کانال‌های تهویه
  • محیط‌های صنعتی با نیاز به انعطاف‌پذیری

۳. پشم سنگ لوله‌ای (Pipe Section / Pipe Insulation)

  • به شکل شکل‌های لوله‌ای و نیمه‌سخت تولید می‌شود
  • مناسب پوشش لوله‌های بخار، آب گرم و سرد
  • مقاوم در برابر حرارت و صدا

کاربردها:

  • عایق لوله‌ها و کانال‌ها
  • سیستم‌های گرمایش و سرمایش
  • صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

۴. پشم سنگ با پوشش فویل یا مش فلزی

  • دارای لایه آلومینیومی یا مش فلزی روی سطح
  • محافظت بیشتر در برابر رطوبت و آسیب مکانیکی
  • نصب تمیز و سریع

کاربردها:

  • ساختمان‌های مسکونی و تجاری
  • سیستم‌های گرمایش و سرمایش
  • محیط‌های صنعتی حساس

۳. مقایسه انواع پشم سنگ

نوع پشم سنگشکل ظاهریمقاومت حرارتیانعطاف‌پذیریکاربرد اصلی
تخته‌ایسخت و فشردهبالاکمدیوار، سقف صنعتی
لحافی / رولنرم و منعطفمتوسطبالاسقف و دیوار، کانال‌ها
لوله‌ایشکل لوله‌ایبالامتوسطلوله‌ها و کانال‌ها
با پوششسطح پوشش‌داربالامتوسطعایق حرارت و رطوبت

۴. مزایای پشم سنگ

  • عایق حرارتی و صوتی بسیار قوی
  • مقاومت بالا در برابر آتش، رطوبت و قارچ
  • نصب سریع و آسان
  • دوام و طول عمر بالا
  • کاهش مصرف انرژی و ارتقای آسایش محیط

۵. کاربردهای پشم سنگ در صنایع مختلف

  • ساختمان‌سازی: سقف، دیوار، کف، نما
  • صنایع نفت و گاز: لوله‌ها، مخازن و تجهیزات صنعتی
  • نیروگاه‌ها و صنایع سنگین: عایق حرارتی و صوتی تجهیزات
  • سیستم‌های تهویه و HVAC: کانال‌ها و مجاری هوا

۶. نکات مهم در انتخاب پشم سنگ

  • محل نصب و نوع سازه
  • مقاومت حرارتی و صوتی مورد نیاز
  • نیاز به پوشش اضافی یا فویل
  • انعطاف‌پذیری و مقاومت مکانیکی
  • ضخامت و تراکم مناسب

جمع‌بندی

پشم سنگ یکی از مقاوم‌ترین و کاربردی‌ترین عایق‌هاست که انتخاب صحیح نوع و ضخامت آن می‌تواند باعث کاهش مصرف انرژی، افزایش عمر ساختمان و بهبود کیفیت صوتی و حرارتی محیط شود.

  • برای دیوار و سقف ساختمان‌ها: پشم سنگ تخته‌ای یا لحافی
  • برای لوله‌ها و کانال‌ها: پشم سنگ لوله‌ای
  • برای محیط‌های صنعتی با نیاز به مقاومت بالا: پشم سنگ با پوشش فویل